Kijk verder dan het probleem. Daar begint verandering

Leestijd: 2 minuten

Nieuwe software. Een slimmer proces. Een training voor medewerkers. Een andere manier van werken. De oplossing kan inhoudelijk uitstekend zijn. De investering is gedaan, iedereen weet wat de bedoeling is en toch blijft het resultaat achter. Hoe kan dat?

Die vraag kwam onlangs nadrukkelijk naar voren tijdens een interactieve middag die ik begeleidde met vertegenwoordigers van circa twaalf regionale accountantskantoren. Op het eerste gezicht speelden er heel verschillende vraagstukken: AI, efficiënter werken, afboekuren, het toekomstige verdienmodel, adviespotentieel en medewerkers die te weinig bij klanten komen. Toch bleek er gedurende de middag een duidelijke rode draad te zijn, namelijk: de oplossing is er. Maar verandert er ook iets?

Een van de vraagstukken die ik de deelnemers voorlegde, was bewust eenvoudig: stel, je introduceert een oplossing waarmee je een concreet resultaat wilt bereiken. Bijvoorbeeld software die medewerkers helpt om meer advieskansen bij klanten te signaleren. Technisch werkt alles. De implementatie is afgerond. Alleen het resultaat blijft uit. Wat is er dan misgegaan?
De reacties kwamen snel. De doelstelling was misschien onvoldoende duidelijk. Medewerkers waren niet genoeg betrokken. Ze bleven op de oude manier werken. De toegevoegde waarde werd niet gevoeld. Er werd onvoldoende gekeken of de nieuwe werkwijze daadwerkelijk werd toegepast. Of er werd simpelweg niet bijgestuurd. Interessant vond ik vooral dat de deelnemers daarmee zelf al snel voorbij de software keken. Want misschien zit het probleem helemaal niet in de oplossing.

Implementeren is iets anders dan veranderen

Dat onderscheid zie ik in de praktijk vaker. Een organisatie kan een nieuw systeem invoeren en toch op de oude manier blijven werken. Een medewerker kan een training volgen en daarna terugvallen in vertrouwd gedrag. En een kantoor kan de ambitie hebben om meer te adviseren, terwijl de manier waarop medewerkers worden aangestuurd daar nauwelijks op verandert. Dan is er technisch iets geïmplementeerd, maar organisatorisch nog weinig veranderd.

De OHM Verandercirkel

Juist daarom kijk ik bij verandertrajecten nooit alleen naar de zichtbare oplossing. Met mijn OHM Verandercirkel onderzoek ik de samenhang rondom een verandering: wat maakt dat gewenst gedrag en resultaat wel of juist niet ontstaan? Daar zit vaak meer achter dan in eerste instantie zichtbaar is.

‘Waarom, waarom, waarom?’

Dat werd aan het einde van de middag misschien nog wel het mooist samengevat. Toen ik vroeg wat een deelnemer vooral was bijgebleven, antwoordde hij: “Waarom, waarom, waarom?” Ik moest erom lachen, maar hij had precies opgepikt wat ik gedurende de middag steeds deed: doorvragen. Waarom gebeurt dit? En waarom gebeurt vervolgens dat? Wat houdt de huidige situatie eigenlijk in stand?

Het zichtbare probleem: de oorzaak?

Want als afboekuren oplopen, is medewerkers moeten efficiënter werken nog geen diagnose. En als medewerkers te weinig advieskansen oppakken, is ze moeten commerciëler worden nog geen oplossing. Het zichtbare probleem is niet automatisch de oorzaak. Wie daar te snel overheen stapt, loopt het risico veel energie te steken in een oplossing voor het verkeerde probleem.

Eerst begrijpen, dan bewegen

Wat mij daarnaast opviel, was hoeveel herkenning er tussen de verschillende kantoren ontstond. Ondanks verschillen in omvang, klanten en organisatie kwamen veel dezelfde dilemma’s terug. Dat zegt iets over de fase waarin de accountancy zich bevindt. Technologie verandert, verdienmodellen staan ter discussie en klanten verwachten steeds meer advies. Tegelijkertijd moeten medewerkers mee in die ontwikkeling. En precies daar wordt veranderen interessant.

Het begin van echte verandering

De vragen om te stellen zijn wat willen we daadwerkelijk veranderen, waarom gebeurt dat nu nog niet en wat houdt de huidige situatie in stand? Pas daarna komt de vraag welke oplossing daarbij past. Misschien is dat wel de belangrijkste les van deze middag: veranderen begint niet met nog harder aan een oplossing werken. Het begint met beter kijken.

Lees de incompany ervaring van Daamen & Van Sluis Accountants Belastingadviseurs

Bekijk klantverhaal

Workshops

voor accountantskantoren